EMZİREN ANNENİN BESLENMESİ
Emzikli kadınlar için enerji ve besin öğeleri önerilirken kadınlar arası kişisel ayrıcalıklar gözönüne alınmalıdır.Bu ayrıcalıklar,sık doğumlara bağlı olarak depoların azalması,enfeksiyon sıklığı,beslenme yetersizliğinin varlığı ve derecesi,fiziksel uğraşların ağırlığı gibi enerji harcamasını artıran etmenlerdir.
ENERJİ
Emzikli kadının salgıladığı sütteki enerjinin önemli bir kısmı yediklerinden sağlanır.Kadının aldığı enerji tam olarak süt enerjisine dönüşememekte.vücut dokuları tarafından da bir miktar harcanmaktadır.
Diyetin sağladığı enerjinin yüzde 80 oranında süt enerjisine dönüştüğü kabul edilmektedir.Sağlıklı bir annenin günde ortalama 700/800 ml süt salgıladığı esas alındığında emziklilik döneminde günlük enerji gereksinmesine 750 kkal ek yapılmalıdır.Bu miktarın 500 kkal si annenin yediklerinden,250 kkal si ise gebelikte kazanılan depolardan karşılanır.
PROTEİN
Protein gereksinmesi enerji alımıyla ilişkilidir.Gebelik döneminde olduğu gibi emziklilik döneminde de diyetin protein kalitesi,yani hayvansal ve bitkisel kaynaklı olması göz önüne alınmalıdır.Emzikli kadının günlük düyetine ek olarak 1 adet yumurta veya 1-2 su bardağı süt eklendiğinde günlük geresinme karşılanmış olur.
YAĞ
Emzikli annenin diyetinde doymamış yağların oranı yükseltildiğinde,salgıladıkları sütün doymamış yağ asit oranı artmaktadır.
DEMİR
FAO/WHO Uzmanlar komitesi gebelikte ve emziklilikte 15 mg demir alınmasının kabul edilebilir olduğunu bildirmiştir.Ülkemizde anemi olguları çocuklarda,gebe emzikli ve sık doğum yapan kadınlarda daha çok görülmekte ve önemli bir beslenme sorunu oluşturmaktadır.Emzikli kadın sütüyle günlük 1-2 mg demir salgılanmaktadır.Emzikliler bunu karşılamak için günlük 5 mg ek demir almalı ve anemiden korunmak için uygun beslenme önerileri yapılmalıdır.
KALSİYUM
kalsiyuma gereksinme emziklilik döneminde artar.Emzikli kadının bir gün boyunca salğıladığı süt yaklaşık 250 mg civarında kalsiyum içermektedir.Bu nedenle sık gebelik ve emziklilik geçiren kadınların artan kalsiyum gereksinmesi karşılanamadığı durumlarda kemiklerde yumuşama şeklinde beliren osteomalasi sık görülür.Bu nedenle emziklilik dönemindeki kadına 1000-1200 mg/gün kalsiyum önerilmektedir.İleride bir sağlık sorunu yaratmamak için annenin günlük düyetine 1 su bardağı süt kalsiyumla zenginleştirilmiş süt veya yoğurt,1 kibrit kutusu kadar peynir,30 g eklenmesi önerilmektedir.
VİTAMİNLER
Emzikli annelerde çeşitli vitamin yetersizliği bulgularının sık görüldüğü rapor edilmektedir.B grubu vitaminleri emzikli kadının enerji gereksinmesine göre ayarlanmalıdır.Yine enerji artışına bağlı olarak 1 mcg/gün B12 vitamini ve 100 mcg/gün folik asit verilmesi yeterli olmaktadır.Emzikli kadının kalsiyum gereksinmesinin arttığını göz önüne alarak kalsiyum emilimi ve kullanılmasını kolaylaştırmak için iklim koşulları uygun olmayan yerlerde D vitamini verilebileceği bildirilmektedir.Annenin diyetinde 3000 IU/gün
A vitamini,30 mg/gün C vitamini ve 3 mg/gün E vitamini eklenmelidir.Ayrıca vitamin fazlalığına neden olabileceği için yüksek konsantrasyonlarda vitamin ilaçlarının gelişi güzel değil tıbbı gözlem altında kullanılması önerilmektedir.
SIVI
Emziklilikte su metobalizmasında artış vardır.Alınan su süt salgılanmasıyla,metabolik su ise artan yiyecek alımıyla artmaktadır.Süt miktarının değişmemesi için annenin sıvı alımını artırmak gerekir.Günlük alınan toplam sıvı miktarı yaklaşık 3000 ml olmalıdır.Bu miktar pratik ölçüler ile 12 su bardağı su,süt,ayran,hoşaf,komposta,meyve suları vs önerilmelidir.Çay ve kahve gibi içeçeklerin süt verimini azalttığı bilinmektedir.